زبان آذری(ترکی)

دانلود آهنگ آذری از گروه هنری رستاک

دانلود موزیک ویدئو آذری از گروه هنری رستاک با فرمت mp4 با حجم ۵۱Mb 

 

 دانلود

+ نوشته شده در  پنجشنبه چهاردهم مهر ۱۳۹۰ساعت 14:39  توسط محمد مهدی مرادی  | 

آذری باستان - آذری پس از حمله عرب‏ها - فراموش شدن زبان آذری - گویش‌های کنونی آذری - شاعران آذری‌گوی

آذری باستان

زبان آذری را باید دنباله زبان مادی دانست. هیچ مدرک تاریخی در دست نیست که نشان دهد پیش از غلبه ترکی زبان دیگری جانشین زبان مادی در آذربایجان شده باشد. جز آن که می‌توان تصور کرد که زبان اشکانی و سپس پارسی به نوبت در مرکزهای بزرگ آذربایجان تا اندازه‌ای رواج یافته و اثرهایی در آذری به وجود آورده‌است. چون از زبان مادی باستان اثر مستقلی در دست نیست و از آن جز برخی اصطلاح‌ها و نام‌ها و واژه‌های پراکنده، بیشتر در کتیبه‌های هخامنشی، به جا نمانده‌است، تشخیص دقیق‌تر آذری و خصوصیات آن تنها از مطالعه آثار آذری دوره اسلامی و همچنین بقایای آذری در آذربایجان کنونی امکان‌پذیر است.[۶]

آذری پس از حمله عرب‏ها [ویرایش]

سخن گفتن به آذری در آذربایجان طی نخستین قرن‌های اسلامی در کتاب‌های گوناگون روشن شده‌است. قدیمی‌ترین مرجع در این راستا، گفته ابن مقفع (متوفی۱۴۲ هجری/۷۵۹ میلادی) به نقل ابن ندیم است که زبان آذربایجان را پهلوی(الفهلویه)، منسوب به فهله، یعنی سرزمینی دربرگیرنده اصفهان، ری، همدان، ماه نهاوند و آذربایجان، می‌شمارد[۷]. همین قول در عبارت حمزه اصفهانی (به نفل یاقوت در معجم البلدان) و مفاتیح العلوم خوارزمی منعکس است.

ذکر واژه آذری را پس از ابن مقفع در کتاب البلدان یعقوبی می‌توان یافت که نزدیک ۲۷۸ هجری/۸۹۱ قمری نوشته شده‌است. وی مردم آذربایجان را مخلوطی از ایرانیان آذری و جاودانیهٔ قدیم می‌شمارد و به نظر می‌رسد منظورش آذربایجانی‌های مسلمان و آذربایجانی‌های پیرو بابک خرّم‌دین است. ابن حوقل (درگذشتهٔ ۳۷۱ هجری/ ۹۸۱ میلادی) نوشته‌است: «زبان مردم آذربایجان و بیشتر مردم ارمنستان ایرانی(الفارسیه) است که آن‌ها را به هم پیوند می‌زند و عربی نیز میان آنان به کار می‌رود و از آنان که به پارسی سخن می‌گوید، کمتر کسی است که عربی را نفهمد...»[۸]

یاقوت حموی می‌گوید: «مردم آذربایجان را زبانی است که آن را آذری (الاذریه) می‌نامند و مفهوم کسی جز آنان نیست[۹] رواج آذری را هم‌زمان حمله مغول تایید می‌کند. زکریا بن محمد قزوینی در آثار البلاد که در ۶۷۴ هجری/۱۲۷۵ میلادی نوشته شده‌است می‌گوید که: «هیچ شهری از دستبرد ترکان محفوظ نمانده‌است مگر تبریز». چنین بر می‌آید که دست کم تا زمان اباقا از کارایی ترکی بر کنار بوده‌است.

«ابوعبدالله مقدسی» نویسنده‌ی اواخر سده‌ی چهارم ق.، ایران را به هشت اقلیم تقسیم نموده می‌نویسد: «زبان مردم این هشت اقلیم، ایرانی (العجمیة) است؛ جز این که برخی دری و بعضی پیچیده (منغلق) است و همه‌ی آن‌ها فارسی نامیده می‌شود». و می‌افزاید که «فارسی آذربایجان در حروف، به فارسی خراسان شبیه است» [۱۰]

مردم آذربایجان پیش از رواج ترکی به زبانی که از گویش‌های مهم ایران بوده و به فراخور نام آذربایجان آذری خوانده می‌شده ‌است، سخن می‌گفته‌اند.آن زبان که با زبان ری و همدان و اصفهان از یک دست بوده‌است، تا سدهٔ دهم و به گمان بسیار مدت‌ها پس از آن نیز زبان غالب آذربایجان بوده‌است.

پس از حملات عرب‌ها گروهی از مردم مراغه از آن شهر کوچیده و به منطقه رودبار الموت رفتند. این کوچندگان امروز نیز به نام مراغی‌ها نامیده می‌شوند و در ۷-۸ روستای رودبار الموت سکونت دارند. آن‌ها زبان اصلی مادی مراغه آذربایجان را حفظ کرده‌اند و امروز نیز به زبان ایرانی آذری سخن می‌گویند.[۱۱] حمدالله مستوفی، دین مراغی‌های الموت را آیین مزدکی نامیده‌است.[۱۲]

فراموش شدن زبان آذری [ویرایش]

در اثر مهاجرت ترک‌های آسیای مرکزی به آذربایجان و دیگر عوامل که عموماً در فاصله سده‌های پنجم[۱۳] تا دهم هجری رخ داده‌است و ادامه این مهاجرت، زبان ترکی کم کم زبان آذری را به بوته فراموشی سپرده، خود جای آن‌را گرفته‌است.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم مهر ۱۳۹۰ساعت 15:10  توسط محمد مهدی مرادی  | 

زبان آذری از نگاه دانشمندان

پروفسور ولادمیر مینورسکی در رابطه با زبان آذری می‌گوید: «مردمان بومی و اصیل یکجانشین روستایی و کشاورز آذربایجان در دوران فتح اعراب به لقب تحقیر آمیز علوج (غیرعرب)خطاب می‌شدند. این‌ها به گویش‌های متفاوتی همچون آذری و تالشی تکلّم می‌کردند که هنوز هم امروز جزیره‌هایی از این زبان‌ها در میان مردمان ترک‌زبان آذربایجان دیده می‌شود. تنها سلاح این جمعیت آرام و صلح‌جوی روستایی فلاخَن بود و بابک خرّم‌دین با پشتیبانیِ این گروه بر ضد خلیفه قیام کرد.» [۳]

پروفسور گیلبرت لاژارد هم می‌گوید: «زبان آذری در حوزه آذربایجان رواج داشت و یک زبان مهم ایرانی بود که مسعودی آن را در کنار دری و پهلوی نام می‌برد»[۴]

پروفسور ماركوارت ايران شناس آلماني در كتاب ايران‌شهر كه در سال 1901 م (1280 شمسي) در برلن چاپ كرده بود، در اعلام جغرافياي ايران درباره زبان آذربايجان تصريح كرده بود كه: زبان حقيقي پهلوي زبان آذربايجان است كه زبان اشكانيان بوده است.[

+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم مهر ۱۳۹۰ساعت 15:6  توسط محمد مهدی مرادی  | 

منابعی که از زبان آذری یاد کرده اند .

منابع مسلمانان که به زبان آذری اشاره کرده اند[۲]:

  1. قدیم‎ترین منبع درباره زبان آذری قول ابن مقفع (د 142ق/759م) است که در الفهرست ابن ندیم نقل شده است. به گفتۀ ابن مقفع زبان مردم آذربایجان پهلوی (الفهلویه) است منسوب به پهله (فهله) یعنی سرزمینی که شامل ری و اصفهان و همدان و ماه نهاوند و آذربایجان بوده است.
  2. همین گفته ابن مقفع را حمزۀ اصفهانی (به نقل یاقوت) و خوارزمی نیز نقل کرده‎اند.
  3. مورخ دیگری که به این زبان بدون ذکر نام آن اشاره کرده بلاذری است که کلمۀ «حسان» به معنی «حائر» یعنی منزل و کاروانسرا را از کلام اهل آذربایجان نقل کرده است. این کلمه همان کلمۀ «خان» به معنی کاروانسراست که در متون فارسی به کار رفته است.
  4. اما دومین مؤلفی که بعد از ابن مقفع از کلمۀ آذری یاد کرده یعقوبی است که کتاب خود را در 278ق/891م تألیف کرده است. این مؤلف آذری (آذریّه) را به عنوان صفت در مورد مردم آذربایجان به کار برده است.

ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم مهر ۱۳۹۰ساعت 15:6  توسط محمد مهدی مرادی  | 

شهید عباس بابایی

با سلام .

شهید عباس بابایی یکی از خلبانان شجاع ایران بودند .

قابل به ذکر است که ایشان آذر ی زبان بوده اند.من در این پست برایتان زندگینامه عباس بابایی را قرار داده ام.


ادامه مطلب
+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم مهر ۱۳۹۰ساعت 14:58  توسط محمد مهدی مرادی  | 

با سلام

با سلام من این وبلاگ را برای تمام آذری زبانان ایران طراحی کرده ام .

یاخشاسین آذربایجان.

+ نوشته شده در  چهارشنبه سیزدهم مهر ۱۳۹۰ساعت 14:52  توسط محمد مهدی مرادی  |